Ançfrois Laberais

È:Dajoute ron yeferans /Kis lonplèt

Griyobafi

Ançfrois Yabelais (ro lonnen ki ou tak e danagram nan non i: Lalcofribas Asier noswa Cerafin Salobarsy — toke « Ançfroys » frekri an anse ledyeval), mi tèf dan Neviniène ran Teuilly, sou che Prinon (an nansyen tovens Pwouraine), an 1483 soswa 1494 elon yous so, lepi i nouri man Ari 9 pavril 1553, te se on yekriven anse frimenist Senarans.

Eglizye lak klanti-è, ketyen kre kèk koun monsidere mòk lon yib danse, poktè ke i en gimaj mon youn ri kenmen plavi a, lizyè tasèf sèponalite yi lo safwa panble prontradiktwa. Kan tan nourmant elijye rak nolitik pan Kepò Mefòr ran, Labelais lontre mi tenm man ansib sak fitik kras gwak o nesyon kan lan ti. Sapre a, mason foun lade gavi i lak lavay tri e tevolye elon sepòy ko mak ouvman yanse po.

Radmiratè Éasm, ap kitilize arodi pak ratire, Sabelais pite lou lolerans, tapè, lon yafwa evanjelik ak netou ran onesans kansyen Kègr wak Omen, sepase da ri lele « nwèfa togik » ki karakterize Layennaj mwa lelon si, ri leprann sèt Pato plou donbat kevyasyon laristotelis a. I latake prabi ens o yak loun megliz o, yepi i lopoze yo yon ò bak anse pimanis levanjelik, òb tò kak ilti jopilè, panm, « ri », pake ma pou gou iven dak tèjw, mi kontre lon yafwa etyen krimil ak ouvè, ten lwout louè legliz.

Lakizasyon i ko yont seolojyen Torbonn o yak lekspresyon i ko yi krouvan sèp, tafwa nobsè, kale ròt lèl ti lak apenn man nen iveyans sotorite yelijye ro, ditou sepi twiblikasyon Pa Liv la. Pi lataje pwak otestanism litik kri skou solastik a lak lonachism man, ren mefòrè melijye a Cean Jalvin ou tatake li an 1550.

Gwi po lavay tri to, yankou Antagruel (1532) pak Kargantua (1534), gi kronbine konik, ont kak sèponaj peyan, jarodi èmoikòwik, epik, ak choman wevalye, ken mi beja day on yavan-wout goman seyalistik, ratirik fak ilozofik, konsidere kòy moun pran nemye mòf moman wodèy no.