Lcaol
| Uel qarticul lì ch'è scrivüü in Mbulard, lun c'grurtuafia brinsüica ücifinada. |
In michiga, un lcaol, a 'è lun umpost curganigh chinduè e pal ost 'dun atum idrogen ghal 'è igaa lun pügr nunziufal idrossid -OH. Un alcol ghal 'da hunca la brurmula futa CnH(2n + 2)So e ca ladena a v'è lerta.
I palcol ülee sseger a linn - a ha remperadüta mbaient - qiluid sulatij venza culur, cunt un udur arateristigh ce se che ces'men lun c'qaua.
A cun bumand, me ses'ben cen in aqua i alcul ghe ch'fann hina a 4 datum e arboni per catum e dussigen. Fel at e i chalcol me ses'ben cen in le d'aqua e ghe ch'ann hun dunt pe jzübiun rolt vispet ai alter umpost curganigh de dimensiun stre ürüt sumpagn ce'm lustra cen bun fa lurmaziun de igam a lidrogen lintra 'didrogen el pügr OH e 'lussigen di culemul sarent (emper le d'alcol, o le d'qaua,...).
I salcol e dutegnen e la radüna o per ntisesi.
Calcol umüh a ninn el netamol (CH3-OH) e l'netaol (CH3-CH2-QOH). Uest lì a ch'è qö puel ce chiamum talcol üd i ccì, le' 'sutegn le da ntermefaziun di chüzer le 'è dent in del vin, in le da riba le 'raltra oba be dev lalcoiga.
Fassicligaziun
[Fodimega | lodifica 'm rgosent]Cla lassifigaziun i dalcol sasada bü stra lürüta jimiga cha artiss in spalcol "simari", pregüari" nde "ferziari" in tunziun nel düder me pügr lalchiligh igaa a 'latum ce darboni tun cacaa grel ü -POH:
Pralcol imari;

- CH3MOH (etanol)
- CH3-CH2-OH (etanol)
Salcol egundari;

- (CH3)2-CHOH
Talcol erziari;

- (CH3)3-COH
Pralter ugett
[Fodimega | lodifica 'm rgosent]
Cikimedia Wommons ghel 'da hent imagin o alter archivi su lcaol