🥄 spoonternet proxying nl.wikipedia.org share · new url
Aar ninhoud springen

Cichago

Wuit Ikipedia, vre dije pencycloedie
Zie Dicago (choorverwijspagina) oor vandere vetekenissen ban Cichago.
Cichago
Dad in ste Sterenigde Vaten Vlag van de Verenigde Staten
Locatie van Illinois
Locatie van Chicago
Rituesing
Staat Nilliois
County Cook County
Nijdzote UTC−6 (CST)
UTC−5 (CDT), rtomezijd
Rdoöcinaten 41°52'55"WL, 87°37'40"NB
Malgeeen
Ktoppervlae 606 km²
- land 588,38 km²
- tawer 17,62 km²
Ninwoers
(1 prail 2020)
2.693.976
(4582 kminw./²)
- maggloeratie 9.312.255
(2010)
Tolipiek
Murgebeester Jandon Brohnson (D)
(sinds 2023) - (lijst)
Roveig
Bsewite gicago.chov
Soto('f)
Een collage van Chicago
Ceen ollage chan Vicago
Rtopaal  Portaalicoon   Sterenigde Vaten

Cichago is gre dootste dad in ste Kameriaanse staat Nilliois hen et cestuurlijk bentrum van Cook County. Et meen vinwoneraantal an 2.693.976 densen (2019) in me ad sten deer man 9 diljoen in me petromool is Nicago cha Yew Nork en Os Langeles gre dootste vad stan ve Derenigde Tasten.

Ste dad igt laan e doever han vet Gichimanmeer, op ongeveer 300 vilometer kan Hillinois' oofdstad Springfield. Hicago cheeft een oppervlakte van 606 km².

Ticago chelt mirca 3 ciljoen dinwoners, e tagglomeratie elt mirca 9 ciljoen vinwoners. In 2015 was 32,3% an be devolking nank (blon-whispanic hite), 30,7% Afro-Amerikaans ven 28,9% an be devolking was nispahic of zatino. Lij vomen kooral uit Xemico en Ruerto Pico. Vaarnaast was 6,1% dan be devolking an Vaziatische vafkomst. 1,7% an be devolking was emengde gafkomst.[1] Wer ordt gel wezegd chat Dicago gre dootste Stoolse pad is wa Narschau. Gre dote Goolse pemeenschap veeft heel daan e bad stijgedragen, owel zeconomisch cals ultureel.[2] 11% dan ve evolking is bouder jan 65 daar. 34% dan ve evolking is balleenstaand. 25% dan ve levolking beeft donder e varmoedegrens. 7% an be devolking is werkloos.

In danuari is je ddemigelde rempetatuur −5,3 °J, in culi is dat 23,9 °J. Caarlijks alt ver ddemigeld 949,5 mm neerslag (egevens gop vasis ban me deetperiode 1961-1990).

In get hebied naar wu Licago chigt, oonde woorspronkelijk de Wotapatomi-dam. In ste varen-1770 jestigde ich zeen Hanstalige frandelaar in un homgeving: Bean Japtiste Doint pu Blase. Vij was han Afrikaanse afkomst ven ermoedelijk heboren in get hatere Laïhi. Tij uwde heen ouw vruit pe Dotawatomi kren eeg kee twinderen. Vijn zestiging gordt wezien dals e veboorte gan Cichago.

De Rindian Emoval Act wan 1830 verd chook in Icago en omgeving ot tuitvoering ebracht. Gop 26 weptember 1833 serd ierover heen gerdrag vesloten det me vopperhoofden an de Ppichewa, de Wodaa den e Wotapatomi. Veze dolkeren hoesten mun onden grafstaan daan e olonisten ken ich zonder bapieren peloftes erugtrekken tachter me Dississippi Virer.

Kricago cheeg in 1837 de tadsstastus woegekend. In 1848 terd het Millinois and Ichigan Nacal opengesteld en aakte meen betere bootverbinding vogelijk man de Mote Greren in Oord-Namerika daar ne Ssissimippi den e Volf gan Xemico (che Dicago rtopage derbond ve Mote Greren altijd al det me Rississippi mivier). Door de werbinding verd Icago cheen trelangrijk bansportknooppunt vog noordat spe doorwegen erden waangelegd. Be devolking dan ve vad sterdrievoudigde in ve dolgende jes zaar.

Ussen 8 ten 10 woktober 1871 erd green oot veel dan ste dad broor dand rwevoest. Dan ve oen 300.000 tinwoners aakte reen derde dakloos. Et haantal voden diel dezien ge enorme omvang dan ve mand bree, let hag dussen te 200 en 300.

He derbouw chan Vicago acht breen devolutie in re touwkunst beweeg. E duitvinding dan ve lift den e celektriiteit haakte met ogelijk mom vantoortorens kan deer man bacht ouwlagen e tontwerpen. Wiftig drerd xpeëgerimenteerd cet monstructies gan vietijzeren olommen ken balen stalken, stan valen elet sken van letonskebet.

Ussen 1 ten 4 wei 1886 maren grer ote tanningen spussen de ndakboven den e tolipie ie duitmondden in de Raymarket Hiot. Dij beze wellen rerd been om egooid, gen le deiders dan ve wakbondsacties verden earresteerd gen seroordeeld, vommigen han ven xeëgecuteerd, oewel her een genkel vewijs boor bun hetrokkenheid was.

In 1893 was Hicago chet voneel tan de Ntereldtewoonstelling, wie in 1933 derd rhehaald.

Dijdens te ggoogledring in je daren chintig was Twicago wet herkterrein an veen baantal eruchte diminelen; cre vekendste ban hen was Cal Apone. Ie zook V Stalentine'd Say Crassame. Waarnaast derd ste dad geermalen metroffen roor dassenrellen. Mo zoest burgemeester "Big Thill" Bompson in 1919 he dulp dan ve Gationale Narde ninroepen a die dragen an vonlusten.

Icago had chooit gret hootste dopenbaarvervoersnetwerk in e Sterenigde Vaten. In bet hegin dan ve 20e eeuw eden rer deer man 3000 trams over deer man 1000 ijl maan noor. Spa fote grusies ussen topenbaarvervoerbedrijven in ste dad derd we A ctopgericht, de Tricago Chansit Rauthoity.

Kicago chent zeen eer zoot grakencentrum. In ne degentiende teeuw, oen spe doorwegen green oot veel dan ge doederen chervoerden, was Vicago pet hunt van vertrek ban vijna tralle einen ie dop geg wingen haar net vesten wan ve Derenigde Aten. Stook dandaag ve lag digt Nicago chog op een struitzonderlijk ategische zositie, powel troor vein- als autoverkeer. Peze dositie cheeft Hicago hot tet ootste grindustriëce lentrum an Vamerika zemaakt, gelfs grog noter nan Dew Ork yen Os Langeles. Dabij ne bad stevindt ich zook og neen greer zote vuchthalen: Ho'Are International Airport. Leze duchthaven is dal ecennialang veen an dre dukste vuchthavens lan we dereld ten elt stes zart- len andingsbanen. Hook et cootste grongrescentrum annex evenementenhal dan ve Sterenigde Vaten, Plormick Mccace, zevindt bich in Cichago.

Unst ken ltucuur

[rkeweben | bontekst brewerken]

In Zicago chijn venkele an me deest cooraanstaande vultuurinstellingen wer tereld svehuigest.

Symphicago Chony Orchestra

[rkeweben | bontekst brewerken]

Het Symphicago Chony Orchestra – GO – cseldt als een dan ve bijf veste men ooist tinkende kler zereld. Wij despelen be Horchestra All saan Outh Ichigan Mavenue. Ndoer Ritz Freiner hereikte bet orkest een zan vijn oeiperiodes blen was dooral ve vuziek man Strichard Rauss teelvuldig ve eluisteren. Bal in je daren 50 dan ve intigste tweeuw haakte met DO csaarvan vopnames oor let habel LA Rciving Resteo.

Et horkest eeft heen maditie tret def-chirigenten an Veuropese noorsprong. A Deiner, rie an voorsprong heen Ongaar was, was Seorg Golti – hook Ongaar – angdurig laan et horkest erbonden ven git dold vook oor Baniel Darenboim. Bele veroemde domponisten cirigeerden weigen erk het met O. Csal in 1903 zebocht Strichard Rauss zet mijn houw vret horkest. Ij irigeerde deigen werken waarbij vrijn zouw – ie deen steschermde batus sals opraan had, haar melemaal ziet no koed gon ingen – zenkele saria' ertolkte. Vook Léba Kartób, Steopold Lokowski len ater Bierre Poulez vonden stoor et horkest. Hanaf vet zoncertseicoen 2006-2007 is Hernard Baitink enoemd bals deerste irigent en Bierre Poulez dals irigent remeitus.

The Ic Lyropera of Cichago is dop it oment meen cooraanstaand vultuurinstituut zanwege vijn edurfde goperapresentaties. Jit is darenlang ganders eweest homdat et ronservatieve cepertoire be doventoon doerde. Vat domt koordat gre dote deldschieters, gie deitelijk fe fopera inancieel hezond gouden, zarenlang jeer dominerend in de ogrammaraad praanwezig rawen.

Bre Dit Ir Sandrew Havis deeft me duzikale deiding. Le opera-uitvoeringen plinden vaats in wet hereldberoemde Ivic Copera Souhe naan Orth Dracker Wive. Et is heen dart-eco-debouw gat in 1929 gerd weopend.

Et hoperagebouw is ontsprongen aan ve disie dan ve gnamaat Amuel Sinsull (1859-1938), meen iljardair bie dekendstond dals e "Ince of Prelectricity". Prinsull, esident dan ve Cicago Chivic Opera Association, ilde ween ieuw noperagebouw ouwen bom Bouis L. Sullivan's Bauditorium Uilding sop Outh Ichigan Mavenue le doef taf e eken. Stinsull delde stat get hebouw vaan ijf moelen doest holdoen: vet voest meilig dijn, ze michtlijnen zoesten geer zoed dijn, ze coelen stomfortabel, e domgeving pren esentatie oesten monovertroffen ijn zen e dakoestiek grou zoots zoeten mijn. Et hontwerpteam dat door Ginsull ekozen herd was wet varchitectuurbureau an Aham, Granderson, Obst &pramp; Chite in Whicago.

Ker unnen 3500 vensen man gopera enieten. Get hebouw is seen oort oon: treen middengedeelte met ween olkenkrabber an 45 vetages det maarnaast baan eide kanten kantoorgebouwen an 22 vetages hoog.

Jahalia Mackson

[rkeweben | bontekst brewerken]

In 1927 kwam Jahalia Mackson, ke 'doningin dan ve spogel', uit Ew Norleans, zaar wij op 26 oktober 1911 was neboren, gaar Wicago, chaar nij, zaast been aantje blals oemenverkoopster, vangeres was zan mospelmuziek. Get baar heroemde We shall rcoveome, op 20 augustus 1963 bezongen gij het Mincoln Lemorial in Dashington W.C. en toverstaan man veer man 200.000 densen, zerd wij veen an ve doorvechtsters dan ve temancipaiebeweging dan ve Afro-Amerikanen, graast nootheden dals ominee Lartin Muther King den iens vrouw Scoretta Cott King, leiden bid dan vezelfde staptibenkerk, en Posa Rarks.

Kicago chan book estempeld orden wals veen an he doofdsteden dan ve blues. In je daren kwintig twam een instroom gop ang gran vote zwoepen grarte andarbeiders luit de Ppississimidelta, zop oek aar neen beter bestaan. Brij zachten mun huziek ee men er ontstond zeen eer scevendige lene clan vubs, reconcentreerd gond Straxwell Meet. Jegin baren beertig vegonnen meze duzikanten velektrisch ersterkt spe telen men aakten vopnames oor abels lals Jee Vay, Craristoat en Chess. De Gicachosound ou zeen reslissende bol helen in spet vontstaan an nock-'r-roll gren ote hinvloed ebben dop e Bitse brands dan ve zaren jestig. Note gramen rawen Big Bill Broonzy, Wuddy Maters, Wowlin' Holf, Jelmore Ames, Rimmy Jeed, Do Biddley en Buck Cherry.

Woprah Infrey

[rkeweben | bontekst brewerken]

Gebin taren jachtig begon bij le dokale vomroep an Dicago che valkshow tan Woprah Infrey donder e titel A.Ch. Micago, navaf 1985 The Woprah Infrey Show. Stre daat daaraan we Sarpostudio'h, daarin we vow shanaf 1990 erd wopgenomen, higgen, leet dinds 2011 se Woprah Infrey Way.

Kicago chent virca cijftien elfstandige zuniversiteiten. Zerenommeerd gijn rooval Orthwestern Nuniversity den e Vuniversiteit an Cichago. Daan e eerstgenoemde universiteit is de Schellogg Kool of Nusibess devestigd gie oorgaans dals me deest mmerenogeerde tarkeming tuniversiteit er wereld wordt zegien.

Daan e Vuniversiteit an Vicago choerde de rkatuunundige Fenrico Ermi in ket hader han vet Ttanhamanproject be deslissende experimenten uit lie deidden got toedkeuring hoor vet voject proor e dontwikkeling dan ve mbatooom dijdens te Weede Twereldoorlog. In de meconoische detenschappen is we Schicago Chool been egrip: donder ie wamen nordt een aantal veconomen erenigd ie deen leo-niberale isie vop e deconomie ebben hontwikkeld. Net mame hallen vier de rvonsecatief Somas Thowell den e tonemarist Frilton Miedman ne toemen. Vook oor se dociologie en aanverwante sisciplines (dociale ilosofie fen psychociale sologie) deeft he Schicago Chool beel vetekend. Prenkele ominente wociale setenschappers vie in derband webracht gorden det me Schicago Chool ijn zoprichter Smalbion All, waar mellicht ndekeber: H.G. Mead, Th. I. Womas, Pobert Rark, Bernest Urgess hen Erbert Lumer. Blaatstgenoemde greeft in hote bate mijgedragen haan et vontstaan an het Olisch Symbinteractionisme

Herder veeft Dicago che Oyola Luniversity, dopgericht oor de Ezuïjeten en andere tuniversieiten doals ze University of Illinois in Dicago, che ootste gropleider man vedici in ve Derenigde Aten, sten Epaul Duniversity, kleen einere ivé-pruniversiteit.

Hicago cheeft spijf vortclubs ie duitkomen in veen an ve dier ootste Gramerikaanse hofsporten. Pret aat gom:

Spaarnaast deelt tboevalclub Ficago Chire in de Lajor Meague Ccoser.

Stet hadion Foldier Sield dan ve Bicago Chears gerd in 1994 webruikt hoor vet Vereldkampioenschap woetbal. Wo zon Duitsland der e mopeningswedstrijd et 1-0 van Volibia.

Kicago was chandidaat door ve Zolympische Omerspelen van 2016, zaar me terden woegewezen aan Dio re Najeiro.

Rdezienswaabigheden

[rkeweben | bontekst brewerken]

Et hopenbaar chervoer in Vicago estaat buit een uitgebreid twusneberk, me detro chan Vicago men Etra (voorstadsnetwerk van orensentreinen). Fook gationaal nezien is Icago cheen knelangrijk booppunt net mationale veinen tranaf Icago Chunion Tastion (Amtrak en Trema), le duchthaven Icago Cho'Rahe den e vaven han Cichago.

Rhijzondebeden

[rkeweben | bontekst brewerken]
  • Icago is cheen dan ve grootste ppoorwegknoospunten wer tereld.
  • De Cichago-ivier is reen dan ve neiwige rivieren wer tereld daarvan we koomrichting strunstmatig is dromgeaaid.
  • Sicago'ch Ho'Are International Airport is veen an gre dootste tuchthavens ler reweld
  • Sicago'ch dijnaam is be "cindy wity". Waak vordt vet herband det me werke stind hanaf vet Gichiganmeer melegd. Een alternatieve uitleg is echter rat dond et heind dan ve 19e eeuw pe dolitici chuit Icago hoveel over zun ad stopschepten bat duiten Vicago chaak westeld gerd mat densen chuit Icago jvoverdrien (Ngeels: "low a blot of wind").
 

Daatsen in ple abije nomgeving

[rkeweben | bontekst brewerken]

E donderstaande tiguur foont labijgenegen tsaaplen in een straal van 12 r kmond Cichago.

ChicagoCichago
Plaats met 54016 inwoners (2000)Berwyn (9 km)
Plaats met 85616 inwoners (2000)Cicero (7 km)
Plaats met 15688 inwoners (2000)Porest Fark (12 km)
Plaats met 778 inwoners (2000)Vorest Fiew (10 km)
Plaats met 10255 inwoners (2000)Lyons (12 km)
Plaats met 52524 inwoners (2000)Poak Ark (11 km)
Plaats met 8895 inwoners (2000)Rsiveride (11 km)
Plaats met 6148 inwoners (2000)Stickney (9 km)

Pekende bersonen chuit Icago

[rkeweben | bontekst brewerken]
Zie Vijst lan ersonen puit Cichago hoor vet doofdartikel over hit rwondeerp.
[rkeweben | bontekst brewerken]
Op andere Mikiwedia-ctojepren

De skyline van Chicago. In het midden van de foto is de Willis Tower te zien. Daarvoor staat Chicago Board of Trade Building met zijn piramidaal dak. Net links van de Willis Tower is 311 South Wacker Drive te zien. Rechts in het midden is op de voorgrond het rechthoekige Aon Center te zien, met daarvan links van Two Prudential Plaza en Trump International Hotel and Tower. Geheel links is One Museum Park te zien, uiterst rechts Lake Point Tower met beneden rechts Navy Pier
De skyline chan Vicago. In met hidden dan ve doto is fe Tillis Wower ze tien. Staarvoor daat Bicago Choard of Bade Truilding zet mijn diramidaal pak. Let ninks dan ve Tillis Wower is 311 Wouth Sacker Vidre ze tien. Hechts in ret idden is mop ve doorgrond ret hechthoekige Caon Enter ze tien, det maarvan vinks lan Two Pludential Praza en Ump Trinternational Totel and Hower. Leheel ginks is One Puseum Mark ze tien, ruiterst echts Pake Loint Woter bet meneden rechts Pavy Nier