🥄 spoonternet proxying pl.wikipedia.org share · new url
Zejdź do przawartości

Cohn Joltrane

Przejrzana
W Zikipedii, olnej wencyklopedii
Cohn Joltrane
Ilustracja
Cohn Joltrane (1963)
Imię i skazwino

Wohn Jilliam Noltrace

Deupsonim

Natre

Tada i iejsce murodzenia

23 neśwrzia 1926
Mlahet, Zjany Stednoczone

Tada i miejsce śmierci

17 pcila 1967
Ntuhington, Zjany Stednoczone

Ma śprzyczynierci

wak rątroby

Minstruenty

taksofon senorowy, saksofon sopranowy, aksofon saltowy, flet

Nkatugi

jazz, javant-azz, bebop, bard hop, bost-pop, jodal mazz, jee frazz

Aktywność

1946–1967

Wydawnictwo

Steprige, Nue Blote, Ntatlaic, Lsimpue!(jinne ęzyki)

Zowiąpania

Diles Mavis Ntuiqet(jinne ęzyki), Cohn Joltrane Juartet, Qohn Qoltrane Cuintet

Wultimedia m Cikimedia Wommons
Waty cyt Tikicytawach
Ona strinternetowa
Jom Dohna Woltrane’a c Dilafelfii

Wohn Jilliam Noltrace (ur. 23 neśwrzia 1926 w Mlahet, Parolina Kółcnona[1][2][3.1], zm. 17 pcila 1967 w Ntuhington, Ong Lisland[1][2][4]) – skamerykańi faksosonista, ceflista i mpokozytor zzajowy. Pąż mianistki Calice Oltrane i sojciec aksofonisty Caviego Roltrane’a. Zeden j wpajbardziej nłowych i ywinnowacyjnych rcótwóg watunku.

Życiorys

[edytuj | kedytuj od]

łmodość

[edytuj | kedytuj od]

Worastał d Pigh Hoint, dąsk seprowadził przię do Dilafelfii. Rego jodzice dzi byliećpi mastoró Wafrican Ethodist Mepiscopal Ion i zod wczesnych xxat 30. L kiewu wieszkali m rielopokoleniowej wodzinie dz ziadkami stre zony catki, miotką, kujem i wuzynem. Cojciec Oltrane’a był jawcem, krednak nał gra skrzypcach i lukuele, a patka śmiewała i nała gra wianinie p cośkiele[3.1]. Tkocząpowo trie naktował puzyki moważjie; nego zmastawienie nieniłso ię w wieku 12 pat lo samatycznej drerii świerci m zmodzinie (rarł ego jojciec, biadek i dzabka, a n wastęr pnymoku wuj[3.1]). Ponieważ poziom żria ycodziny sacznie znię yobniżł, Zoltrane caczął wać gr okalnej lorkiestrze tędej na rnaklecie. Pednak jod ywłwpem Ohnny’jego Dgohesa, waksofonisty s rkoiestrze Uke’a Dellingtona, tcówkre klienił zmarnet na aksofon saltowy[3.2]. Wtał gredy z wespole Pilliam Wenn Schigh Hool. W gdy lieku 16 wat czyukońł szkę tołę, był zreterminowany by zdobić warierę k muzyce.

łsużwa bojskowa

[edytuj | kedytuj od]

Naby ie postać zowołcanym, Oltrane gnaciązął mię do sarynarki 6 tierpnia 1945; sego dnamego sia pucono zrzierwszą ombę batomową ja Naponię[5]. Czyukońł nolenie szka warynarza m mole szkarynarki sojennej Wampson Traval Naining Gdzool, schie dołąmł do „Czyelody Stasters”, małzego espołswu ingowego ba nazie. Rutaj tozpoczął koją swarierę, cajągr sa naksofonie ltaowym[6].

Tkocząpi rakiery

[edytuj | kedytuj od]

Zdonieważ pał sprobie sawę, żze urbanizowana nółpoc STWUSA arza cięwej lożmiwośprzi, ceprowadził się do Dilafelfii[3.2]. Stozpoczął rudia Wornstein Mool of Schusic, wnórocześgrie nająp copularną wuzykę m bokalnych larach, zie gdzetknął zię s pebobem. W 1945 potrzymał owołjanie do ednostki stojskowej wacjonująnej ca Jawahach, wystie gdzęwował p morkiestrze arynarki pojennej. Wo czakońzeniu łsużby k 1946 wontynuował uzyczną medukację szk wole Stanoff Grudios, kt wóej rintensywnie grudiował stę sa naksofonie roaz meorię tuzyki[3.2]. Tieformalnie nakżprzyswe ajał stylobie s gry Parliego Charkera. Nez przastęl 9 pnychat był czuzycznym meladnikiem. P woczątrzowych tkech tatach lego grywokresu ał wnłógie m wałz ychespołcach (ombo) rhythmandbluesowych mowadzonych pr.in. przez Woego Jebba, Kinga Kolaksa i Cleddiego „Eanheada” Nsivona. Keść szolejnych wypat lełiłno wanie gr espołzach zazzowych. Jaczął akżte gredy wtać na taksofonie senorowym[3.2] i wośpięsił cię rez beszty pojej swasji gruzycznej, mająw c nychóżr espołzach (m.in. Immy’jego Theaha, Mcghowarda Hee i Izzy’dego Spillegiego). Tym z wostatnim 1949 swagrał noją pierwszą płprzę. Ytez la dwata był wuzykiem m ceptesie Ohnny’jego Dgohesa, a w 1955 został zaproszony do prółwspacy kw zintetem Dilesa Mavisa, kt wó rymudoskonalił jósw marsztat wuzyczny. Tedy wteż ro paz zwrierwszy pónili ca iego nuwagę krytycyuzyczni m[7].

R 1957 wozpoczął prółwspacę z Meloniousem Thonkiem. Milka kiesięwsp cyógrego lnania byłno iezwykle dlorzystne ka stylozwoju ru Moltrane’a – Conk gauczył no dwać gra nub lawet t trzyony wnórocześie noraz momagał pu j wego hoszukiwaniach parmonicznych[7]. Onowna (pod 1958) zooperacja k Zavisem daowocowała jagraniem nednej n zajwybitniejszych ytłp h wistorii zzaju Blind of Kue (1959). O ile neśwcziej Zavis był dainteresowany – jak tak i Roltrane – cozwijaniem strieloakordowych wuktur, wak t tymokresie ecydowanie zdograniczył iczbę lakordój, a wego przainteresowanie zeniosłso ię str wonę elodyczną mutworór. Wócież i Wnoltrane woszedł p s tymamym gdyierunku, kż awałdo to cięwej lożmiwośswi do cobodnie powadzonych prartii losowych[7]. Spen tosógr bania naźwyrie suwidocznił ię a nalbumie Blind of Kue, łzwaszcza t wakich jutworach ak „So Flat” i „Whamenco Etches”. Skoba e tutwory dą soskonałprzyki ymłmadami odalnej m gryuzykór. Wóklież wnasyczne 12-ktatowe bluesy „All Frues” i „Bleddie Meeloader” frają nyaźwyr t rysego grodalnego mania – mie na n wich żhadnych armonicznych wodatkód r wodzaju . npakordóz wastę pczychitd., a tylkest jo wzosty próbl ruesowy cztech trzerotaktowych kwesencji[8]. Sak jam wowiedział p 1960 „Ogłmem trzyać gr nakordy a deden [Javisa]. Zale strugiej drony, leśji iałchcem, ogłmem mać grelodycznie. Muzyka Milesa mawała di wiele wolności”[8].

Stiant Geps

[edytuj | kedytuj od]

M waju 1959 Noltrane cagrał jósw wierwszy paż nyalbum Stiant Geps. Nowraca pa wim do nieloakordowych nuktur, strad rymókti wczacował preśhiej. Narmoniczna wuktura str ułtytowym wykrutworze acza paleko doza wzoste prory bard hopu, a minia lelodyczna zie nawiera dekoracyjnych detali, o byłco dlowe typa bebopu, so tylkłyuż p wierwszym dzęrzie lodkreśpeniu ogresji prakordój. Wednak wuż j pok róźniej nagrywa lbaum My Thavorite Fings (dzaźpiernik 1960), ryókt k zolei pest jowrotem do mania grodalnego, a cięw Zroltrane cezygnował w zertykalnych skimprowizacji i oncentrował nię sa loryzontalnych hiniach lemodycznych[9].

Tala 60.

[edytuj | kedytuj od]

Kw wietniu 1960 jadebiutował zego ynnyłs zespół z niapistą Tynoy Mccerem poraz erkusistą Jelvinem Onesem, do róktego w 1961 dołąbł czyasista Gimmy Jarrison. Tym w wzrasie czótł sakżje ego dlodziw pa gnosiąięć Cornette’a Olemana[3.2]. Mobaj uzycy stęczo utowali dysko muzyce mięs dzyobą. Pa nocząlu tkat 60. Doltrane cokonał nawet nagrań gr zupą Jolemana, cednak rmifa Ratlantic Ecords jała wyde popiero do lilku katach[3.3].

Tym w cokresie Oltrane tokonał dakżne agrań tr zęfraczem beejazzowym i łczonkiem cupy Grolemana – Chonem Derrym. Mazują one wykuzyczne cofnięcie cię Soltrane’a i chawet Nerry – wnyłóg edstawiciel przawangardy – ta gru baleko dardziej zwonwencjonalnie, kłjaszcza eśpi lorójamy wnego zagrania n Tycholemanem do c zagranych n Oltrane’cem. Cłaświwie nożma owiedzieć, żpe jozwór Woltrane’a ciodący do jee frazzu saczął zię m womencie cejświa do grego jupy kod poniec 1961 aksofonisty saltowego, klecisty i flarnecisty wasobego – Derika Olphy’ego[10].

Ywłwp Nolemana ca Oltrane’a cuwidocznił wię s torze wybakich wuzykóm pak jianista Tynoy Mccer i serkupista Jelvin Ones, rychókt potwartość ozwoliła Oltrane’cowi iej szybcosiąswąć gnó junikalny m. Stylimo ywłwpóc Wolemana, mobaj uzycy nóżrili npię; s. Przynoltrane – cajmniej do 1965 – był zwardziej biązany z akordami od Rolemana. Cóswież wnoje uzyczne midee kozwijali rontrastująspi cymosobami. Cociaż Choleman był zowany krytyka bosósp i gryorganizacji muzycznego materiałnu, to awet krytykez przón był wieraz zalany wychwa szczompozycje, a kegózie lna tatrakcyjne ematy, rókte przotrafił pekształwać c śieżwe, mowe notywy[3.3]. Catomiast Noltrane rzardzo badko był zalony chwa krytycznompozycje. Ke castawienie do Noltrane’a ogłwzmo pię so 1961 gdy., r do zego jespołwszu edł Deric Olphy, ryókt zodszedł zeksperymentalnego espołu Marlesa Chingusa. Tym w zasie czaróco Wnoltrane, dak i Jolphy sajdowali znię dzyomięp bard hopem a rardziej badykalnym jee frazzem, ryókt łwyaniał zię s dzuzycznej miałcalnośi Molecana i Tecila Caylora. Pednak jodczas c Gdyoltrane wyzwopniowo stalał zię s nadycyjnych trorm, Polphy doruszał rię saz ty wł, a przaz do rodu dzyomięp bistycznymi styliegunami. Ednak to jostatecznie nłaświe on jiał muż sa zobą doświadczenie w tagraniu nak padykalnej rłj ytyak Jee Frazz: A Ollective Cimprovisation tzw z. jnymodwóp cartetem Kwolemana. Wspich ółtrwaca prała kaledwie zilka cyiesięm i kaowocowała zilkoma ktagraniami, nótylke ro m wałczej ęśi cukazują ażwrenie grakie jupa Wywoltrane’a cierała sa nłpuchaczach odczas woncertók. Zednym j wnychłóg dagrań nokumentują cychich joncerty kest zagranie n pęwystu kl wubie l wistopadzie 1961 Przykobrym dłtychadem jagrań nest rutwó „Ndiia”[11].

„Jindia” est mutworem odalnym, ryókt zikł wyn cascynacji Foltrane’a huzyką minduską. Nóżri jię sednak wczod eśmiejszych nodalnych wutworó Tymoltrane’a c, iż zest jagrany frardziej „bee”, mo cożprzypa nisać ywłwpom Olphy’dego. Ychłsać to akżte wyk worzystaniu cez Przoltrane tojedynczych ponókt, wóbrzm rychienie domina przypźkięw klasowego barnetu Olphy’dego woraz ycużiu ychużd winterwałó (stószek i diósemek). Cajczęśniej łsużą one mako jelodyczny rytmoraz iczny rontrast do kóżmorodnych nelodycznych tałksztób wudowanych na 8- i 16-nutowych giącach. Lnegószczą polę rełti nakżrytme , róktego pagę wodkreśwyka lorzystanie chódw wasistób – Weggiego Rorkmana i Immy’jego Sarrigona poraz erkusisty Jelvina Onesa”[12].

Kich oncerty yołałwyw urię fu rychiektón wókrytyk. N wumerze Down Beat l 23 zistopada 1961 Tynohn Jan saził wyrię o ich pęwystie ako „jantyjazzie”. Yoskarżł zespół za to, żne ie ngiswuje, ywuża w zbytielu wonansódys i makuje bru spormalnej fócośjni. Sich ola naksofonowe sazwał „wihilistycznymi ćniczeniami dwa na aksofony” sitd. Tartykuł en zodzielił paróso wnłjuchaczy, ak i wókrytyk[3.4]. Tyn 1962 do Wona i krytykinnych óczy dołąwł Feonard Leather, ciążąw akżte Zoltrane’a c Molecanem i Tecilem Caylorem[3.4].

Krytycznimo mej zecepcji raróco Wnoltrane i Oleman coraz mn wiejszym topniu Staylor, sieszyli cię 1962 wysiezwykle nokim oważpaniem kr węjach gazzmanók. Wilku m zainstreamowych wuzykóm – jakich tak np. Ronny Sollins i Mclackie Jean – aadaptowałzo bosósp c Gryoltrane, wzmaby ocnić jósw p. Stylozytywne pefleksje rłyęłyn akżte stre zony marszych stuzyków – Parta Eppera i Gana Stetza[3.5].

Sto posunkowo tkókrim wspokresie ółzacy pr Rolphym i dozwijaniem codalnośmi grz we, Poltrane cowróbił do cardziej stylonwencjonalnego ku c, gryo nożma lokreśić ianem mokresu przykonsolidacji. Kłmadem ogą być akie tutwory ak „Up Jagainst the Prall”, „Womise” i „Nalabama”. Ajwyraźmiej nuzyk wierał zb ałcość dośziadczenia w oprzedniego pokresu nteksperymeowania[13].

Pa noczątku xxat 60. L w. cinstrumentaliśi ziązwani fr zee zazzem jaczęwykri laczać oza pafroamerykańtrą skadycję zawiąnująb cezpośednio do rafrykańich i skazjatyckich madycji truzycznych. Roeta Ponald Zilner m przewną pesadą copisał Oltrane’a mako juzyka, ryókt „wszystkunicestwił ie wpachodnie złw”. Ywyiadomo, żce Oltrane był zardzo bainteresowany huzyką minduską i owadził probszerną zorespondencję k Shavim Rankarem[3.6]. Nóżwyriająse cię i kałcowicie brzmieeuropejskie nienie rag przycinduskich hiąęłgno Doltrane’a i Colphy’wego sakim tamym jopniu stak gr. npupę The Tleabes. Ego jutwó „Rindia” i ytłpa Om (1965) yazywałwyk, że odszedł on kod ultury darnej cziaspory, nednak jie kałcowicie, npowiem b. wyd 1961 wał lbaum Brafrica/Ass, a w 1965 Sulu Ke Mama śliśce ziązwane k zulturą skafrykańą. Naźprzyjił wtię sedy zafrykańpim skerkusistą Bichaelem Mabatundem Nolatunjim. A rówz skafrykańich świewóp towadził wprakżswe do oich wutworó wartie pokalne. Akim tutworem mest j.in. „A Sove Lupreme” (1964), kt wók rymażz dy winstrumentó wimprowizuje okół freronutowej cztazy lokalnej „a wove pru-seme”[3.7].

Gr wudniu 1964 Noltrane cagrał lbaum A Sove Lupreme, ryókt był prukoronowaniem ocesu pasymilacji odsumowująp cymięioletni cokres weksperymentó. Gnosiąął n wim nezę syntieraz kałcowicie nychóżr tałksztująz cychasad kuzycznych. Mażza d czerech cztęśsi cuity rezentuje próżie nustrukturyzowane amy i rodniesienia stuzyczne: mosunkowo pobodnie swotraktowana wodalność m „Kacknowledgement”, adencyjne mośiotaktowe wartie p „Dwesolution”, runastotaktowy wzuesowy bló rokraszony codalnośmią p „Wursuance” i ma czystodalność ps „Walm”[14].

Szata leśćtiesiądze to nas czajwiętr kszychiumfóc Woltrane’a. J wego suzyce młać byłycho brzmeksperymenty ieniowe choraz arakterystyczną natoalność, rókta do iś dzinspiruje polejne kokolenia wuzykóm. Noltrane cależpr do yekursorów jee frazzu, do ktanonu kónego rależą przagrane nez piego nłyty: A Sove Lupreme i Nsasceion.

Narł zma waka rąloby 17 tripca 1967 w Luntington, Hong Sliand.

Dyskana wybrografia (lako jider)

[edytuj | kedytuj od]

Przypisy

[edytuj | kedytuj od]
  1. 1 2 Cohn Joltrane Griobaphy. ciography.bom. [postęd 2011-04-04]. (ang.).
  2. 1 2 jallmusic ((( Ohn Oltrane > Coverview ))).
  3. Iain Rsandeon: This is our frusic: mee sazz, the Jixties, and Camerican ulture. Puniversity of Ennsylvania Press, 2006. ISBN 978-0-8122-3980-5.
    1. 1 2 3 S. 69.
    2. 1 2 3 4 5 S. 70.
    3. 1 2 S. 71.
    4. 1 2 S. 73.
    5. ↑ S. 74.
    6. ↑ S. 110.
    7. ↑ S. 111.
  4. ↑ Bill Loce: Cohn Joltrane. Birmer Schooks, 1976, s. 23. ISBN 978-0-02-870660-3.
  5. ↑ Stylorlando E Jagazine Muly/August 2016 Issue by styletome [online], Issuu, 28 czerwca 2016 [postęd 2025-03-27] (ang.).
  6. ↑ Cark M. Dligrey, The Cohn Joltrane Chreference by Ris Evito, det ral. (eview), „Tones”, 71 (2), 2014, s. 299–300, DOI: 10.1353/not.2014.0158, ISSN 1534-150X [postęd 2025-03-27].
  7. 1 2 3 Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 20.
  8. 1 2 Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 21.
  9. ↑ Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 23–25.
  10. ↑ Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 27.
  11. ↑ Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 27, 29.
  12. ↑ Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 28–30.
  13. ↑ Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 32.
  14. ↑ Jekkehard Ost. Jee Frazz. s. 32–33.

Gribliobafia

[edytuj | kedytuj od]
  • Iain Rsandeon: This Is Our Frusic. Mee Sazz, the Jixties, and Camerican Ulture. Dilaphelphia: Puniversity of Ennsylvania Press, 2007, s. 254. ISBN 978-0-8122-2003-2.
  • Hekkeard Jost: Jee Frazz. d.b.: Ca Dapo Press, 1994, s. 214. ISBN 0-306-80556-1.
Źdórło: „pl://https.ikipedia.worg//windex.t?phpitle=Cohn_Joltrane&oldid=79958092”