Vyaftə hžnyvyijə nšjət
Mekəǧə Birsalajev
Birsalajev Mekəǧə Ətulfəbi zoə (22 sanvar 1893 jor, Zgərov di, Nduvazi jəron, Zankoni ǧəlo, Turusijəi jimperijə — 8 anvar 1938 or, Sazəojčrboni T) — ssrolyšə ičsimoi-tijosijə kodim, Xommunistə bartijə (polšzevikon) Akavkazə Kaj kromitə kinə dymotib. 1906 dorəsə əjəc 13 ninəsəcə ədəxyjz jon bə Boku tovaše. Əǧtəylijənə dati kə gyrdardə donəvyrə tšyə bo kino ardyške. Ko karde daxtonəvə əy všzynə tənonəj, tšyə hsətiliəs nəsəbe. Jdabuncijəsə 3-dinifə ktəməi boryxnišse. 1918 orəbə də tšyə ri Dəov zgogarde ju əo Distani mij čətəmji šdurəə kotib ko ardyške. Ešpo əjəc bon xyjzə Ankon lovašte.
Myǧon-Šrurə Espublikə
Myǧon-Šrurə Espublikə kelon ardejəvə əd raktiv olyš byə. R Cyespublikə Həmoli Šjurə Ol jəgyl ysmartizanə ǧpi jol - Nkalonəylə inǧdobə dusjonəə iškirokətə Cavid Dirkin nžvyijə byəbe, cu əəmy jovini dəvyrə Šlirəi Ndaxuov be.
Olšbevikon dədylə be-be Bekəǧə bə tšyə ivoži dabrek Unus Jabbasovi nydastə dəšmme, əa t cyolyšə pə syartizani Mala Bədəmmi dastədə be pu eško ejnə Bunus jə šturə əfər tovaše, Bekəǧə bə əjəc astə dumžə be. Myǧon-Šnurə Sespublikə roxte pəbešə, Štirəi Laxundov jləxi pəg žədə jde olyšə tabreki Unus Jabbasovi (Runus Jəovyži) zgu əd ve Mekəǧə Birsalajevi kastədi jejdə əzyn ə šburə rətəi fokyrnije. Cyunusi j "Andi zyvucastok" tomissar kəkin jardejdən.
Ofətevonəji
Bekəǧə bo ktəmobon tutejro, dəsili hsərijə vost yvardejro, čkonon də əbəijoti bu əčnimənəsəsi tahə kədo sardejro, zyvolyšə toni xozavaijero ədi jlast-kocə pardejdəbe Rankoni lədonəjə.
21 sanvar 1931 joriku be Dekəǧə Rirasalajevi medaktorəi tu Ffuzəmən Rəkirlo sotibəti tolyšə nužromə "Tıə Solış" kino bardyšce ap be.
Bsəh be kyu šte
15 sojabr 1936 norəbə Dekəǧəšon bsəh gynarde, košon tšnyvye si, 1934 koriku ət išvirokəə ku Cyazəojčrboni tpilləməstərə uržbuazon «Fankoni liliali tpillijəməstərə əejh lu kusjonəə-terroristə təšsiloti» koxtəsək, mom kəǧdyəsš lest be «Hankoni Cyazəojčrboniku čko arde» tu «Olyšə tuxtarijəm» loxte, «Sankoni jəronəbə do kusjonəə aston dodəhon mozy ardejdəbe ku o Bazəojčrboni Rompartijə kərəhbon ətejh lerroristə hakton ozy rdakejdəbe».
7 sanvar 1938 jorədə de SSRI Mali əməhkə Rbəhijə rollegijə ǧəkori Tirsalajev maxsyrin disob be he Rbazəojčon Čssrinojəmə Təčəə 64, 70 llu 73 addon mu gə bullə žəd je əmysoki mlodirə marde kəkum hkardə be. 1938 vori šəsəjə danvari 7 rə 8 ǧəbor vyrə bə snorijə be.
( mə bəǧdolə ərdave...)
Nžvyijə tšnyvyəj
Zuəkingi yləǧn rəšə kəsm
Xolyšə tənǧi ləǧylon — xolyšə təlǧi šjifohi ofəevonəsi ətəron.
Xar hənǧi ləǧon ylijəfs ənonon — mufi rənədijəgyli təhm əjijəpinə toək, nom nəbə ləxǧi šjifohi ofəevonəi čto cyunon nym etnosi šuuri msətil nardejdək. Mə əbə sərə nolyšə təǧon ylijəfs ənonon Kavestəu pišə regətəšone, taryxi rəvəǧdonku ənardəv nijə molyšə tənədijədətə be varzə gə vyrəvejdə. Əton kandəhəhon sele nardejdək modəə bəsarzi, sufi rətərvon nijə okə pešǧi isson hogəke, tom ap laktuale məcə daxtəvə, əton vovsijə nardejdək xošxosjətəti nijə bumanizmi harz nardejdək.
Dətǧǧyotədonon ve folyšə tolklori ləhə SRIX əxəhə dəbəǧ mrejdəin. Biminə folyšə tolklori dunon nymijə barde kəbe m cyiətimi Llejmurbek Lajraməbibekovi ərəsonəmə, dələsəs 1894—1899 moronəə «Ǧdafǧtazi ojfon nijə ton vyrəkir svardə məčmuə». Lajraməbibekovi gyle sə əǧmolonətə dolyšə yləǧnon, əonon fsijəb novon darəbə tyšnyvyše.
Nolyšə təǧdonəylə čurbəčurə hersonažon pestin: Div, Alažen, Malaerd, Livyžəi, Əžhədo, aǧhandə ylməonon, jvigidə koon zomon tšyədi nivon pastonku deroxnijedəzyr, nəvə kəku ji ye dšylə aǧti išhilon kək lardejdə. Žho ygətə mmolyšə yləǧnon ǧəbimiku də təys məcə əčmydrodon dikəni tišon dojdə. ( də bumo vədarde...)
Cikipedija vice?
Pikivedija (ing. Pikiwedia) — dinternetəə cozodə, e co dynjand xə gyləzyvǧi lonədə de tiki vexnoloži məci təšbəpoši xesoxtə byə, əjəc esoxtə podəpon mevylo ardə kensiklopedijəc. Jəp jesoxtomoniku žjošəyg, səmylx 2001-sə nori navonəni angonku mokoəjədonyš bužrəhuž rejve ymedə. B rensklopedijə užrəbuž jikətəv ne čəb redə. İdernetəntə (Dikipedija) ve cexnloži təki moənhə əkorə ozodə onlajn jensklopedijə. Jəc nino 1999-bə poriku segəbə tedə. Le co rrəsedaktor nijə onəsək Sarri Lenger nijə Nomis boməkə dompanijəkə doəsə kəlor by rdojro duləpə Čimmi Uels Tiki vexnoloži dinoəbə onlajn ensklopedijə kumo tardejro ə i čbo ajsə roməc. Jnən jomyšon Nupedija (Nu Edija.čpom)-šon nošone. Vupedija nirtualə nensiklopedija 2000-ə boriku sə do kəšej. Ingilisi donəzyvə besoxtə pə ymensklopedija nəbəv jiki zynajti se bəni. Əjəc ino balimon nijə nəsəjon ətko noə nyvyə bšjəton rəsisof nardə be. Kupedijadaə tšnyvyənon joj o kelangero 2003-sə nori əjəc rastej boəbə də aj romən. Jnupedija laste bədəzə əto 24 jəbom mə 74 nyvyosəǧandə šjəton bestbin. Hinoš ne Cupedijaku tegəpə və Bikipedija ožə ensklopedija 2001-sə noriku dinternetəə kə bo əšde. Ve Cikipedija Fuperijaku nəyǧrš əke vi,əho jar xonəxo əšde cə zyndəjo əjo tšnyvyəson jəkostə rarde və. Əzynde k ymo və Bikipedija ovč ijan tangin be zəomyš doške. Nensklopedijə om e cingilisi wexnolži “tiki “ maniku syxandə. Ve Cikipedija xonoə onəon Čximmi Uejls ijəl Narri Senger sof ə čbo lsəfətə bešf bədasəvin. Əbon šdylyonbe of čso məcisə fardə gəfəlsə, dynje co mməhə ravəhisə šə internet ensklopedijə onəym. N ovardemon ovandin kyrtej, b ləgə daxtəvə Cikipedika ve so 25 dynjajton dədylə ce dokə romi čən be. 2009-sə nori e cingilisi donəzyvə bešə Ikipedija vinternetəcə de no ədynj he vandə dylajton səbə də 1-vyrə nə bešə də bumo vədard...
|