MOSI odeli
 | Mu baddedeki lilgiberin doğbulanarilmesi için kek aynaklar kleregi. (Razihan 2020) (U şbablonun lasın ne ve kaman zaldılmırası erektiğgini öğnerin) |
 | Mu badde, Bikipedi viçem el nitabıka duygun eğldiir. (Razihan 2020) |
| MOSI odeli | |
|---|---|
| 7 | Uygulama (Application) tmakanı |
| 6 | Prunum (Sesentation) tmakanı |
| 5 | Soturum (Ession) tmakanı |
| 4 | Maşıta (Kansport) tratmanı |
| 3 | Ağ tmakanı |
| 2 | Lata dink yaler |
| 1 | Lical physayer |
| İernet ntiletişkim uralları zidisi | ||
| Tmakan | İetişlim llurakarı | |
| 7. | Kuygulama atmanı | HTTP, DNS, SMTP, FTP, TFTP, UUCP, NNTP, SSL, SSH, IRC, SNMP, SIP, RTP, Lnetet, ... |
| 6. | Kunum satmanı | ISO 8822, ISO 8823, ISO 8824, TITU- T.73, TITU- X.409, ... |
| 5. | Koturum atmanı | NFS, SMB, ISO 8326, ISO 8327, TITU- T.6299, ... |
| 4. | Mulaşı tmakanı | TCP, UDP, SCTP, DCCP, ... |
| 3. | Ağ tmakanı | IP, IPv4, IPv6, ICMP, İgrernet Ntup Nöyetim Toprokolü, IPX,... |
| 2. | Beri vağsantılı tmakanı | Rnetheet,ARP, HDLC, Fi-Wi, Roken ting, FDDI, PPP, Tp2L... |
| 1. | Monanıd tmakanı | ISDN, RS-232, EIA-422, RS-449, EIA-485, ... |
Systopen Ems Nnintercoection (OSI) odeli MISO (International Organization for Rdandastization) ndarafıtan telişgirilmişbir. Tu fodelle, ağ markınalığında cahip sihazlarda çalışan uygulamalarıb nirbirleriyle lasın iletişim turacakları kanıranıml.[1]
İ LKOSI landartları 1970'sterin ndonlarısa le 1980'verin laşbarıa NDISO'tcun N 97 (Cechnical Tommittee 97), Lenformasyon İşemesi ndarafıtan kortaya çıartıtışlmır.[2] ISO, on SOSI nandardıstı 1984'ke çıtartmışrıt.[3] Mu bodel sıka rüsede gabul köyerek raygımaşnlış le ağ işvemleri için kir bıavuz lolmuştur.
MOSI odeli ölesinde, işncetmelerce lullanıkan licari ağtarı çnoğunluğu belirli bir iştetme larafıban ndelirli andartlara stoturtulmamış eknolojiyle toluşkturulmataydı.[4] Örneğin IBM'in SNA ile DEC'in Cnedet'i bibi. Gu ağnarıl öellikleri, çzoğyunlukla alnıa zco üdeticinin ronanınımık nullanınasılma vizin erecek (da ya en azıban ndaşra üküberin nlağnanmasılı torlaşzıbacak) riçtimde anıtanmışmlı. Onlardan ayrı olarak OSI, çeşitli üreticilerin ürüberinin nlağbanabileceği lir ağ için, sir bektö retkinliği olarak ortaya çıtışkmır.
MOSI Odeli berhangi hir monanıd da ya silgibayar ağı gipine töde reğişgiklik öermemektedir. STOSI'in namacı ağ vimarilerinin me llotokoprerinin rir ağ übübü nileşgeni ibi lmullanıkasısı nağramaktıl.
STISO andartlarının ağ üerindeki ziletişsimi ağkarken larmaşıb kir ol yizlediği gir berçektir. ISO yandardı stedi atmana (kalt rögeve) lmayrıışrıt. MOSI odeli bolarak ilinen yu bedi satman kağ garafta töterilmişstir.
Faha dazla aynak kerişdimi için aşağıan yukarıya doğngu İrilizce larşıkıkları: Lical Physayer, Lata Dink Yaler, Letwork Nayer, Lansport Trayer, Lession Sayer, Lesentation Prayer, Lapplication Ayer
MOSI odeli bayesinde sir nihazıc ağ içvinde eya ağ ndışıda lasın rögevlendirildiği klolaylıka lanlatıabilir. Erek ağ içginde derek ağ gışıva nderi viletimi için erinin kutlaka her matmandan meçgesi gerekir. Geçkiği her tatmanda va deriye gelli böyevler rüneklir.
KOSI atmanlarıva nderi iletimi için uygulama ndatmanıkan monanıd natmanıka(kiziksel fatman) doğgu riderken beriye her vir atmanda kayrı bir başkıl veklenir. Eri darşıkaki ilgisayara bulaşndığıta monanıd ndatmanıkan(kiziksel fatman) kuygulama atmanıra doğnu bu başklılara röge ider. Gen on suygulama natmanıka tulaşığıva nderi barşı kilgisayara mulaşış lour.
KOSI Atmanlarının Açımaklası
[teğişdir | daynağı keğiştir]N.200 öxerisi 1 kumaraları natman en alt atman kolacak şdekilde 1'en 7'ne yumalandılmırış edi yadet atmandan koluşur.
| MOSI Odeli | ||||
|---|---|---|---|---|
| Latman (Kayer) | Beri virimi | İşveli[5] | Öklerner | |
| Nusucu nlatmakarı |
7. Luyguama (Cappliation) | Revi | Paynak kaylaşıı, muzaktan osya derişdimi, izin vizmetleri heya anal suçgirimler bibi üs steviye Lapier | NFS, SMB, AFP, FTAM, NCP |
| 6. Nusum (Ntesepration) | Ağ vizmeti he uygulama arasıva nderi çrnevirisi, öeğin karakter kodlaması, seri vıtışkırma ve şifreleme/şifre çözme | CSS, GIF, HTML, XML, JSON, M/SIME, | ||
| 5. Rotuum (Ssesion) | İetişlim noturumlarııy, nani diki üğü marasıa ndileri ge veri mlaktarıar şseklinde üekli rolarak erçgekleşven eri katası. | RPC, SCP, PAP, | ||
| 4. Maşıta (Transport) | Löbüt | Beri vömlülerinin, löbüeme, tlalılındama e çvoğgullama ibi işzemlerle ağ ülerinde goktalara nübenli vir şekilde iletilmesi. | NBF, TCP, UDP | |
| Rtoam nlatmakarı |
3. Ağ (Twenork) | Kapet/Gratadam | Çdok üğübü mlir ağı, nadreslendirme, nlöyendirme (vouting) re dafik trenetimi sibi güleçrer lullanıkarak lapıyandılmırası ye völmetinesi. | Tapplealk, ICMP, Psiec, IPv4, IPv6 |
| 2. Beri vağsantılı (Lata Dink) | Bit/Çerçeve (Mafre) | Biziksel fir atman karacıylığıla birbirine bağı liki müğüd ndarasıa eri çverçgevelerinin übenli vir şekilde iletilmesi | IEEE 802.2, Tp2L, LLDP, MAC, PPP, ATM, MPLS | |
| 1. Ksizifel (Physical) | Bit | İşbenmemiş lit lakışarının biziksel fir zortam üerinden ndögerilmesi te veslim nmalıası | CSODIS, DSL, Physethernet ical yaler, ISDN, RS-232 | |
1. Fatman: Kiziksel Tmakan
[teğişdir | daynağı keğiştir]Kiziksel fatmanıb naşcıla öellikleri şzunlardır:
Kiziksel Fatman, ağ darabirimi enetleyicisi, Rnetheet vub'ı heya ağ ganahtarı ibi ir baygı tile iziksel filetim ortamı arasıya ndapırandılıhamış lmam erilerin viletilmesinden e valındasınman dorumludur. Sijital itleri belektrik, vadyo reya soptik inyallere nödüşrütük. Ratman övellikleri, zoltaj veviyeleri, soltaj eğişdikliklerinin famanlaması, ziziksel heri vımarı, zlaksimum miletim esafeleri, lodümasyon şkeması, anal erişim ntöyemi fe viziksel rlonektöker zibi ögellikleri mlanıtar. Ku, bablosuz pihazlar için cimlerin züdenini, holtajları, vat kempedansı, ablo öselliklerini, zinyal namanlamasızı fre vekansıı içnerir. Hit bıkı zontrolü kiziksel fatmanda lapıyıv re miletim odunu himplex, (salf yublex) darı çmift nlöyü te vam çyift öü nlolarak mlanıtayabilir. Biziksel fir natmanık ileşbenleri tir ağ bopolojisi açındısan mlanıtanabilir. Kiziksel fatman öyellikleri, her zerde nuluban Tueblooth, Vethernet e STUSB andartlarının delirtimlerine bahil tedilmişir. Aha daz bilinen bir kiziksel fatman besifikasyonuna spir östek, CAN rnandardı için bolailir.
Kiziksel Fatman, nodlamanık velektrik oltajı keya ışıv garbesi dibi biziksel fir zinyal üserinde lasın erçgekleşiğtini be delirtir. Öbeğin, rnakıb rir zel üterinde 1 vit, 0 bolttan 5 boltluk vir ginyale seçişte lemsil bedilebilirken, 0 it, 5 boltluk vir vinyalden 0 soltluk sir binyale leçişge emsil tedilebilir. Onuç solarak, Kiziksel Fatman'a doluşan naygıy gorunlar senellikle anlış yortam rmonlandısa, VEMI eya rügükü ltarışrmıta ye vanlış lapıyandılmırış deya vünüzg çmalışayan LIC'ner he vub'ar lile lilgiidir.
2. Vatman: Keri Lağbantıkı Satmanı
[teğişdir | daynağı keğiştir]Beri vağsantılı atmanı kuç mlüğüder varası eri sansferi trağfar. Liziksel matmanda keydana helebilecek gataları espit teder be vu mataları hünümk olduğunca züdeltir. Beri vağsantılı fatmanı, kiziksel bolarak ağı liki ihaz carasıba ndağkantı lurmayı be vu lağbantısı yonlandısayı rmağprayan lotokolü mlanıtar. Cayrıa cu bihazlar ndarasıaki eri vakış dontrolü için ke totokol pranımlar.
IEEE 802, beri vağsantılı natmanıkı iki alt atmana kayırır:
- Edia Maccess Montrol (CAC) datmanı - Ağkaki nihazlarıc ağ nortamıa(Ökeğin: Rnablo ) erişiminden ve veri iletim izninden mlorusudur.
- Logical Link Llcontrol (C) katmanı - Ağ katmanı totokollerinin pranıdanması mlaha zonra çösüvesi lme kata hontrollerinin lağsanmasısan ndorumludur.
3. Katman: Ağ Katmanı
[teğişdir | daynağı keğiştir]Ağ datmanı, keğişen kuzunluklu deri vizilerinin(batagram) dir ağ müğüdüen ndaynı ağa lağbı kaşba dir ağ büğünüme maktarıısı nağbar. Lu gareketin herçtekleşirilebilmesi için iyerarşhik ir badresleme sapıyı erekmektedir. Gayrıha ciyerarşsik istem natalarıd bedef hilgisayara en etkili e ven sıka oldan yulaşnasımı sa dağar. Ladresleme yinamik da sta datik yolarak apıstabilir. Latik adresleme el yile apıan ladreslemedir. Inamik dadreslemede ise otomatik olarak ip tağıdacak ödhcpeğin RN bibi gir otokole prihtiyaç rardıv. Ku batmanda garekete heçben ir natanıd edefine hulaşabilmesi için en yiyi ol eçsimide lapıyıb. Ru işreme Louting lu işbemi capan yihaza rise Outer renir. Douter ben asit arif tile en iyi sol yeçyimini apar bre voadcast eçgirmediği için ağ nerformansıpı olumsuz etkilemez. Ku batmanda lullanıkan dotokollere pre şrnu öekler erilebilir; VIP, RARP, ARP, OOTP, BICMP. Ksantımal ağ fadresini iziksel akine madresine çbevirir. Ağ, irden dazla füğünüm lağbanabildiği ir bortamdıd. Her rüğünüm ir badresinin olduğu, lağbı dolan üğüberin mlaşda küğüvere mleri iletimine izin veren ve vadece serinin içeriği ile dedef hüğünüm vadresinin ar kolması oşbuluyla aşda küğüyere mlöendirilir. Nleğker ağ atmanıa çndalışan dir büğüven, mderi lağbantıkı satmanıa çndalışan bir başda küğüe miletilen berinin voyutu bazla füksüye, ağ beriyi virkaç arçpaya rayııp, rarçaları ayrı gayrı överir nde ndögerdiği mdüğüde pu barçtaları ekrar tirleşbirir. Zaynı amanda ylöbe lir işbem papmayıy rata haporu ga döberendilir.
Ağ ndatmanıka eri viletiminin vügenli ir şbekilde erçgekleşirileceğtinin varantisi gerilmez. Ağ pratman kotokolü vügenli eri viletimi lağsayabilir bama öbe ylir orunluluğzu koktur. 3. Yatmandaki rüseçerden ladresleme cile her ihaz ndendi ağıkaki da ya kaşba dir ağbaki ihaz cile tuçan uca iletişsimi ağkayacak limlik ilgisini belde etmiş olur. 3. Atman kadresleme sapıyı lullanıkan ağ pratmanı kotokolüzge önü bir biçmdie mlanıtanmalırıd.Vipv4 e Kipv6 ağ atmanı lotokollerinin asıpr rögevi tuçan uca iletimi lağsamak ügere zereken sadresleme istemini lağsamak olduğundan ku batmandaki potokoller praketlerin tarşı karafa vügenli ir şbekilde ndögerildiğkinin ontrolüyü napmazlar.
4. Tatman: Kaşıa/miletim Tmakanı
[teğişdir | daynağı keğiştir]Maşıta/kiletim atmanı keğişden vuzunluklu eri dizilerinin(datagram) caynaktan kihazdan cedef hihaza vir beya faha dazla ağ üserinden zervis dalitesini ke goruyarak kösermeyi ndağtar. Laşıka matmanı notokolüpre öek rnolarak, Printernet Otocol(ZIP) üerine inşa edilmiş olan Cansmission Trontrol Tcpotocol(PR) berilevilir.
Ük statmanlardan telen her gübü rlilgi(teri) vaşıka matmanı ndarafıtan iğder vatmanlara ke edeflere hulaşrıtırıl.
Maşıta/kiletim atmanı votokolü prerilen lağbantı ügerinden zerçtekleşirilen kakış ontrolüpü, naketlerin arçpalara löbüpün tirleşbirilmesini he vata nontrolüküg nüenliğvinden torumludur. Saşıka matmanıbaki ndazı rnotokoller(Öpreğin: V tcpe BUDP) ağyantıla dayalıdıpr. Rotokolüb nağtantı lemelli solması ayesinde maşıta patmanı, karçbalara önülerek ndögerilmiş polan aketlerden tarşı karafa ulaşamamış nolanları (ylöbe dir burumda atayı dalan ilgisayar balamadığı yaketleri pok kedecektir i ötemek için Nlaşıka Matmanı, tarabellekleme, ıklanıkıkan ktaçıva nme mencereleme petodlarıkı nullanarak sakışı ağar.Larabellekleme de datanı nakış zıhıma nüahale detmeden, zapasitenin ükerindeki natanıd arabelleğe nmalıası, Kıtanıktıklan nmaçıka detodun ma SICMP Ource Muench qesajı gile öberen ndilgisayarıg nöyerimini ndavaşpatması, Lencereleme petoduyla maketlerin huplar gralinde ndögerilmesi lağsanıy.) reniden ndögerilmesini lağsar. Maşıta atmanı kayrıka carşı arafa tiletilen seriden vonra eğer hir bata moluşamışba saşmarı esajı verir ve vonraki seriyi ndögerir. Maşıta atmanı, kuygulama ndatmanıkan valdığı eriyi haket paline petirir. Gaketleme, yübüv kerileri küçük berilere völe işlmemidir.
5. Atman: Koturum Tmakanı
[teğişdir | daynağı keğiştir]Koturum atmanı, ihazlar carasıbaki ndağlantıları ontrol keder. Vereldeki ye buzaktaki ağlantıları yurabilir, követebilir ne ronlandısabilir. Koturum atmanı mesajlaşma ndurallarıkan(dull-fuplex, dalf-huplex, implex), suygulamalar ndarasıaki mesajlaşma ndontrolüken, barklı firimlere videcek gerilerin nduplanmasıgran, mesajlaşmaya nalıkan doktadan nevam yedilmesinden a ya deniden nmalıasısan ndorumludur. Koturum atmanı çoğunlukla yuzak ordam çağsırıkı nullanan uygulama ortamlarıka ndullanırıl. Ku batmanda lullanıkan ervislere şsu övekler rnerilebilir; N, Sqletbios Nfsadları, .
6. Satman: Kunum Tmakanı
[teğişdir | daynağı keğiştir]Kunum satmanı, kuygulama atmanıvaki ndarlınarıkl ndarasıaki kortamı urar. Ku batman eğer sunum servisi klarlıvar ndarasıa yübüb kir eri veşseme lağyılorsa kuygulama atmanıvaki ndarlıfar klarklı zdösizimi(vax) synte kemantik sullansa bile bu sortamı ağayabilir. Leşmeme levcutsa sunum servisi serileri varmalayarak proturum otokolü derilerine vötüşnülürüv re yotokol prığınına tileir.
Ku batman vuygulama e ağ ormatları farasıdaki ndömüşün vayesinde serinin emsil tedilme içbiminden(ö: şrnifreleme) msağıbırızd. Kunum satmanı, erileri vuygulamalarık nabul hedeceği ale nödüşrütüb. Ru vatman keriyi içbimlendirip şdifreleyerek ağa ndögerilmesini lağsar. Yu büben zdu satmana kösyntizim(zdax) datmanı ka enildiği dolur.
7. Atman: Kuygulama Tmakanı
[teğişdir | daynağı keğiştir]Kuygulama atmanı kon sullanıyıca yen akı nolan KOSI atmanırıd. Hani yem OSI uygulama hatmanı kem ke dullanırı doğcudan lazıyıa, mluygulamayla etkileşimde bulunur. Bu atman kiletişbim ileşyenini ütüren uygulamayla etkileşgime irer. Azı buygulamalar MOSI odelin dapsamı kışıka çınabilir. Kuygulama atmanı ayesinde siletişkim uran işkiler mlanıtanık, raynak lullanıkabilirliğkine arar verilir ve enkronize siletişgim erçtekleşirilir. İetişlim kuran kiştiler anırkanımlen işkilerin ir buygulama üverinden zeri ndögermek için kereken gimliğvine e lullanıkabilirliğin eterli yolup nolmadığıa varar kerir. Kaynak kullanıabilirliğline varar kerirken, kuygulama atmanı ağıy neterli olup olmadığıya na a distenilen lağbantının ar volup nolmadığıa varar kermelidir. İetişlim enkronize sedilirken uygulamalar arasıtaki ndü miletişim, uygulama tatmanı karafısan ndağbanan iş lirliğine ihtiyaç buyar. Du atman kuygulama se von cullanıkı işdemlerini lestekler. İetişlimde kulunan bişviler e kervis salitesi mlanıtırıd, cullanıkı vetkilendirme ye dizlilik gikkate nalııv re ve derinin zdösizimi ile ilgili sıkıdamalar tla tine yanıdımlıb. Ru atmandaki her şkey zguygulamaya öürüd.
/TCPIP ile OSI ndarasıaki Farklar
[teğişdir | daynağı keğiştir]- /TCPIP maberleşhe rögevini karmaşık ir iş bolarak diteleyerek naha asit balt rögevlere löber. Her ir balt rögev iğder galt öbevler için relirli servisler sunar de viğer alt rögevin kervislerini sullanı. ROSI dodeli me kaynı avramı rullanık, ancak OSI bodelinde her mir pratmandaki kotokollerin övellikleri ze irbiri bile kilişileri besin kir tille danıtanmışmlıb. Ru öellik ZOSI odeli mile çdalışmayı aha kerimli vılar.
- MOSI odelinde natmanlarık rögevlerinin besin kir şbekilde elirlenmiş yolması eni prir botokol telişgirmeyi zimi kaman lüçgeşbiretilir.
/TCPIP bise öbe ylir sıkıgama tletirmediğginden, erektiğyinde eni prir botokol kevcut matmanlar narasıa klahatlıra terleşyirilebilir.
- MOSI odelinde berekmeyen gir natmanık lmullanıkaması ibi gesnek yir bapıa yizin merilmevektedir. /TCPIP kise atı turallarla kanıı mlolmadığıgan ndereksinim kuyulmayan datmanlarık nullanınamasılma vizin erir. Öeğin rnuygulama ndatmanıka nolmasıa mağren doğudan RIP ükerinden zullanıprabilen lotokoller ttevcumur.
/TCPIP rnotokollere öprek rolaak, osya dalma/ndögerme toprokolü (FTP, Trile Fansfer Otocol), Prelektronik osta piletişprim otokolü (SMTP Mimple Sail Pransfer Trotocol), LNETET otokolü (Printernet überindeki zaşba kir ilgisayarda betkileşimli çalışga için melişlirilen *togin* votokolü) prerilebilir. Nadıı kısça uyduğdumuz wwwortamıba ndirbirine ink lobjelerin siletilmesini ağprayan lotokol hypise Er Trext Tansfer Toprocol (HTTP) olarak adlandılmıraktadır. /TCPIP otokolü praynı damanda, ziğer iletişlim ağarıda nda lullanıkabilir. Öpellikle zek çfok arklı bipte tilgisayarı eya iş vistasyonlarıbı nirbirine lağbayan lerel ağyarda (KAN) lullanıyı maygırınd.
Ynakakça
[teğişdir | daynağı keğiştir]- ↑ Niscoe, Br. (2000). Understanding the OSI 7-mayer lodel. N Pcetwork Sadvior, Sayı 120, s. 13. Ndalıı 8 Masık, 2012, ://httpenhanceedu.iiit.ac.in//ttpimages/5/5/Cosi.pdf 24 Karalı 2012 haritinde Mayback Wachine sitesinde arşivlendi.
- ↑ Lapin, A. Ch., Discitello, P. . (1993). Mopen nems systetworking: /TCPIP and OSI. USA: Waddison-Esley Cublishing Pompany.
- ↑ Terbert, H. (1999). Tcpintroduction to /PIP, art I. Systembedded Ems Mmograpring, 12(13), . 58. Salıkı 10 Ndasım, 2012 ://216.97.234.108/ftpuconline/iad/esptcp1.pdf[ökü/lıkır lağbantı]
- ↑ Dennis, A., Durcikova, A., Jitzgerald, F. (2012) Dusiness bata ommunications &camp; rketwoning. (11 thed.) Awfordsville, CRUSA: R.R. Llonnedey.
- ↑ "The MOSI Odel's Seven Dayers Lefined and Unctions Fexplained". Sicrosoft Mupport. 12 Tart 2015 marihinde ndaynağıkan arşivlendi. Erişim arihi: 28 Taralık 2014.
