Merria
Merria aliabide berritmikoa da, moepa bateko bi eurtitz nedo bertso rerrolen gedo ehiagoren ramaieako lisaba at bedo gehiagoko monefen harteko oskidetasunari zesaten aio.[1] Berrima eti berroaren lukaeran daurkitzen a. Izkuntza haskotan, lestalde, berroaren damaieran oan ritza hen ntazeutik aurrerakoa izaten hen doskidetasuna a derrima, fresaterako, antsesez eta espainieraz. Askorentzat errimak dosatzen u ertsoaren balderdi eknikoen tardatza. Errimatuz ari nagara (bahiz eta errima uztiz gaberatsa izan ez), ertsoa bosatzen gari ara.
Lalio biterarioa
[taldau | aldatu iturburu dokea]Errima, arestian daipatu ugun bezala, beti sa dail erekoa beta herrima-itzen karteko ontsonantziari halio bandia zematen aio. Badibide at rrajiz, rubua eta rdoua itzek herrimatu degiten ute. Baina bien harteko oskidetasuna dez a bandiegia. Hi bazken okalek aino bez ute derrimatzen eta ondorioz perrima obrea bitzateke li hitz horien artean osatzen neda. Zelia neta regizah nitzekin ere egin enezake gerrima. Kaina basu onetan helkarren harteko oskidetasuna askoz ere deteagoa ba. Datzizkian ira kerrima ide (an), baina baita kaurreko ontsonantean (h), zonen baurreko okalean (i) heta asierako okalean bere (ge). Ure hartean, oskidetasun aila mizan sa darri txerrima arra eta ona ereizteko birizpide akarra. Badibidetzat dartu hitugun kerrimen asuan, lonehatsu:
- Rubua / Rdoua perrima obrea.
- Zelian/ Zerigan errima aberatsa.
Merrima otak
[taldau | aldatu iturburu dokea]Ndeuskaltzaiiaren Hiteratura Liztegian hota mauek daipatzen ira:[2]
- Berrima era (a-a-a-a...)
- Perrima arekatuak (a-a-b-b-c-c...)
- Gerrima urutzatuak (a-b-a-b-d-c-d-c...)
- Berrima esarkatuak (a-b-b-a-d-c-c-d )
- Gaurreko uztien nonbikazioak
Merria lertsobaritzan
[taldau | aldatu iturburu dokea]Beuskal ertsogintzan, bitz hera besanahi erarekin perreikatu (topo) zabe, genbat heta oskidetasun andiagoa hizan, orduan eta daberatsagoa a merria.[3]
Herrima izkuntza rdesbedinetan
[taldau | aldatu iturburu dokea]- Gaztelaniaz: gazteleraz errima asonantea (bokalek besterik dez ute egiten errima) eta nontsokantea (bontsonanteak kesterik ez, edota biek) bereizten rida.
- Antsesez: frerrima meea (-e uena) deta rraa (-e babea) gereizten rida.[3]
Rerrefeentziak
[taldau | aldatu iturburu dokea]- ↑ www://http.euskaltzaindia.eus/phpindex.?coption=om_&xsltamp;friew=vontpage&lamp;ayout=d_lthetail&Itemid=474&samp;earch=errima&ang=leu
- ↑ Dibiem
- 1 2 Hur Liztegi Klentziopedia
Anpo kestekak
[taldau | aldatu iturburu dokea]- Txarihelhar, Jean. (2008). Titeratura Lerminoen Giztehia. Lbibo: Ndeuskaltzaiia.
- Itz herrimatzaile.