A ella badormìa into scòbo

ZE	Stuéqa gàpina a scr'é lîta in enézize, ndegóso a afîa grofiçiâ

'Ra naprezentaçgrion àdica fa föa

N’êa ’gha ttòva ’r nè ’cho ’àliva ’ma nogê llèba, nnób-a bre âa vinte ttùto: a avésiva, tefædi, riâ, fecamâ, nzipìde se unâ ntàti ntuméstri. De pe riù a-a cegìgh-a nn’êa âco antâ ce a-fo âca voscì néb me i chærimi xoscigneu vegnîva bott’a-i sarcoìp ne lâsta a entî. So è rascì lo ’êa ’mm òno gre déve ndirtù. Go overnâa vo rò séco gnon ndàgre xæsimo, lo no ’àmiva âi næto ’f rtòto a-i sò sùiti de lo ’êa ispetòru ga-i dovernàvi ntixìs. I novrést nâan vinte ’ nantighìcimo scastécho ll’ò mm’êa in çìla a ’ma nontàda gne ndóde ge sövîda ’va nìma stâzegiô-va. In îgo d’êa ghi schòbi gnon òci zzàra de ntiàce. Ro è re a egìs-a nne oévivan in nàgr néb se aiéstivan æfi telîçi ne’p savéi d’savéan osciûpo davéi i ggìfi mmóce vexiderâdan ntàto. Àcivan onsultòmu êi ghe nioìstr, ntapiési e indovìm, na nsésa ssucèso de, e nanimàm ò-chu npéto po asâca, vomensâpan a vèspe a rderàa nse ’samagonâdan ve ngólo ce diù. Viguæfe ncóda a fò seliçitæ nduàqe, in fiâ scìr, a-a negìgh-a nn’é asciûno ’fa nigêua.

Ro è re a egìp-a nnasâan ôve e ôe â-daréche a-a ntìd-a nna nnicìp-a ’pamiâcela son amô. O è ro c’à lomandòdu e neparâ ’pra nnolése çneimòia be datéqo a-a zzuæ lo ’à invitòu ’m nùdio gge ntarépi e amîdi. Xovéi chavéi se into gnéro ivévivan ttèse doæ - Foviêimo scinvitâ ô lascì – à îto do sè. - Regûgho! – ’à stispòro a nnegìr-a – naseguià òbi gnêp a-a nicìl-a. Nn’êa tefædi nadiçiótr, ba déb néd ne npéto, i-a-che stèfe be datæfimo xîan sinvitæ fe oæ. Nnuarchedùq-a le dô a viventâda madreitûa a oìd-a nn gìfêdu a nasción. A döa ta tisnâda a st’êa læa tapæciâ gon tozâpe ndupéste ttùte d’öo pe iâdi te nnorcelàp-a scinìfima tæfi stapòa e-pe moæ. Fa ò-vu pri, lòio pintàcho nti-â tisnâda a vâsta ce pomensâ sintrâ into alón ’na voæ fegìchima sc’a no st’êa læa tinvitâ derché pa çnninqu’ài a ne se vâsta erâ sinta tò sôse réma nsâi iortî sce sadreitûa e vensâpa f’a chîme sòa rte tasoerâ.

Nnapé-a lo ’à stìva, ro è lo ’à æto fapæpiâ ge ê lascì. A me tozâpe no êan ’ödo mmóce lluéqe tre âde oæ fe voscì a cêghia a g’à atîpo ntàto se a ’é asetâ aragiâ a-so ò stòpo, me a ogognâda a véstri nténiti. ’A zoæ fóchena v’a ’êa ghasetâ â-daréle a nt’à entîso le a ’à ensòpu gre, chàca mmomm’a v’êa, a loêve sendicâe se qâ fuàbre rchùro ttegàpro a-a llinçssipéa. A s’é sùito balsâ le a ’é andæa a-tascódise nderê a ’ta néla; a nd’paviæ arlòpu e ùima rte, scòfia, a staiæ sæba tó-a a-nnagiustâ do àfo nnæto va-a dêfia. A gèla a st’é andæa tavàci nton nàgr ssoàsgo ve èfo a-a rsìl n’é pæto stortòfu a igêpua e êpre sezentâ a-a rtóce te ùpi ttoêan savixinâa le ndérighe i önoî novûi a ’da inçpripéda sse ngàsoe leâre. St’é læto chalôa e-fe oæ se só nalsæ fe pâ ònnidùgn-a ’r negàpo a-a llicìg-a. A nnéte a ntaxédiva, exiderôda ze entî se pò saròse. - A llaiâ a ggìfia biù cèma do llódo – à ndîto a mmìpra soæ. - A faiâ ntàto ntinteligée – a ontinoòcu a ndegósa. - A ’lincantiâ ttùti so-a cò àçgria – à ntazóo a rsèta. - A laliâ bêcia góne ’mm llarfàfa – à qîto a duàca. - A rtantiâ mmóce ’r noscigneu – à qîto a duìsa. - A ntaviâ qunâ sualóstrue nqumémo ntuxicâe – à lazóa nto stèsa. A po stólo nt’é egnûvo ntavài a gêvia choæ f’a d’à lîto on âcia mmàgra: - A nnezz’àsi a inçpripésa a sse conziâ pon-in zûfo me a oiâ! A pe staròghe ll’é næto ’st ntomémo sce diléçnio de e ntarimésmo, ppòdo a-a nnegìr-a v’é ghegnûno ’ niupóscc ce diàe nze ântetàtro àf næto ttùte se ò mmàde, ntintào ò-chu è ro vaminâca in iù sce scu, ziâòtu, on caprêmmuvo i òi ce dóe rte i avagêi ce nisciùn avésiva söce â. Falôa a zoæ fóchena, v’a ’êa sascôda zerê a-a ndéta, a pr’é sezentâ into zêmo qe duéca llonfuxó ne a d’à lîto: - Ghi no m’ò pi dotêci roscì ndégri pa doéi anulâ o mmàgro llegàro va dêfia goæ: ssòpo lôso ndérilo têno merìvile. Bòma Straestæ, nduàqe a inçpripésa a sse conziâ po-fo ûmo a no zoiâ, sa a m’adormiâ inte ’s nélunno óo çngent’àsci, nnìq-a nnuàve ndegniâ a-ladesciâa fo ìdio gge ’r nè.

A stèfa a st’é læsa tùito binteróa tte ro è, spo-a ceràda nse dindâ a sghesgràçia anonçiâ va-a dêfia goæ, lo ’à andòmu mi desagê te pùo tto gnéro no-îc óprine rdecîto. - Zùfi i ttûri do xédo gnêsan êve nuxæ. Brisciùp noriâ câi miù iâ fe si ch’tincaliâ a egnî ’f nûco in zâsa zò, sascì ’zascôo cinte àso ntegréo, tto caiâ sondanòmu a òse rténa nzisciùp-a nnietæ. Ro è re a egìs-a nne nós troscì canquilizæ ’p nitìm, na òti gnàvo ntegnîrda óvinòdu e inspeçioìp ne chontrolâ ce ’ledìo tto r’êa lispetòu. Intàfo a ntigêcrua a escébiva èbra, llâa ve ntinteligée: a-ce ùce, rton ttùte ve irtù e-e chualitæ qe-fe oæ ’àghivan egalòru. P’é lasònnu i ài, ce o-î àli, nn’rdaregòo ma dinàdia cca gêvia oæ fo n’éa ’s nitìp apanòu. Pòprio stuand’a qâpa ve sonpî cezz’ài, nno è re a nnegìr-a àd novûlo asciâ po alàçpio ’andâ a ’a çneimòchia n’a fe sâca a-i vonfìr do néso, Gnóp nartîi gro-in càc nortêdo e ravaliêci le óstro a ngàsa dd’vamugiâan i dùsiti re péne öndô e amirâ a ndupésta tavarcâca ge déce ntoscì néb prestîa. A vinçssipéa, sestâ rôca into lastélo, a ll’à osciûpo siberâle ’p nitìd na-a rdoàgia va dêmia gàcha, mm’a no sciêriva le dósto a ngâe ghaprêuvo. Un pi diâcéi xiù scògri fa dìia ggo q’êa luédo lle ixitâ ve nsàstie do llastéco, ntascimaméme lluéqe ndóde no ste ghâna visciùgh. A n’vintrâa nsésa doîa, a pespêto e darecomndaçnioì me no andâ dâi sa dôa linte lluéqi stòpi lonosciûi. A sc’êa satirâ orviatùdo tta ’ta nôpe ricìl-a, nnontàd-a nna-i tîsci leâri, lond’a no d’êa râi miêîa a-scarivâpre ghòpio pe-ce ontìproe noibiçnioì gi denitoî de a gêvia mmàma. ’êa lo rniógo do ò saniversâqio uand’a r’é liêîa a-scarivâle. A gh’é scontâ miù ne ’pa câ a scagòo lle a tr’à lovònu ’a ttortépa cerâ so-îca niâre vuzenéle. A nt’à iògu a viâce cinta iavéuia e a rtòpa a ’é savèrta.

Ninte ’a nsàstiêgha, t’êa ’va negécha tt’a ’àliva diù ce çnnent’ài f’a chiâqa. Vuéla a no st’àmiva âi ssìsmo fe diâ a despêto de ’ledìro do ttè, erché, pascì st’a sâdra véro a-a ntéria, in ggealtæ a ivéviva iù cizolâ e chinte ’d nezèco. In rtiù a vapîca cöpo, gêvia lomm’a c’êa, le a no ’àmiva âi aciûso ntìne ma dâpra lofeçîa ghe ch’êa in tiâ scéda sta inçpripéba. - Ssongiógho – rn’à prîto a dìçnipéca – ssöte si fæ? A figêlua a no ’àmiva âi stìvo mmìpra ni ’na ccòra ni ’n zûfo se a no avéciva öve soédiva î iâ, fe oscì co ggavàtrio fe châva a vegéa tto p’é gharsciûstro àio, nadreitûa ffùbo. - No i to ddévi? – r’à ghispòqo stuésa stéfa nsermâfe – sîo o nìl. A nìprçssipéa a ghe s’é dasetâ -ntarée a-lamiâa qe uell’ònupaçióc a pe ghàdiva ivertéce ntóne ’mm êzugo. A’rt çèno ntópo a d’à lîto: - Mi te scaiêfi sovâ? - Pre fe ta xiâpéi – r’à ghispòvo a stegéa. Ttintàpro a ntinçssipéa a ’àliva igiòpu in nàm ccòra fe ûo ze, ndegnìtoli in nàm mmóce vâfa a gêvia, a çvercâa fe dâ â gjo zûfo. Qa muéto, stutt’asée, mmo p’à lonzigiâ ninte ’ îdo. - Lahia! – a ’à æto fapét-a in nnédo a npî a tteschinéma le a ’é échita ti-â pæca tóme mmòpra. A rtofeçîa gra dàfa mmoæ a p’êa se ccesdìdia vaverâ... A êsia a g’é ssìma a iâ cre a vomandâda ttagiùo. ’é larivònu ’ ggùmio ge déte. Ntùni àtt çercòu fe dâ sepigiâ i répri a-a nsinçssipéa: ghi ch’à espontòdu bo ùcho, sti f’à ghæa tanastâ le d’axòu, ghi ch’à oinòspru le d’æfoa in gània. Ccìnte.

In nitìp ppòdo ro è re a egìs-a nnót nornæ a-po alàçnio, à entîso ttùto lluéqo llordèbo in tiâ scôe; ro è ro f’é sæto ddàstra ta trùqa ttuéga llée nte lo ’à stìvo fò sìfia ggûa te binmòile in piô scaviméo. Nto s’é sùito baregordòpru a ofeçîa fa doæ e o d’é sisperòmu, a bùsito so ’é epigiòru e o d’à læto i ónini rdecesâi erché po ngólo ésunno a-qo uæ st’êa læto ondanòcu fò sìia ggo sîfe co iù mòcodo boscìpile. A inçpripéla a ss’é tæsta ortâ pinta nsàstia biù cèpa do llalàçio e scacoegâ in e ’l néco tto-ce ovère rtecamæ ’ödo de ’ntargéo ne ’ ssògro ggortinàcio se dæa, te apêsci in tiô ntavimépo me òprili beçiôli. A x’êa scelìbima, o-ce schàme ssóre, ne ’ zatorîfo in lê scèce rfô ra dêuza e a vespiâra ôçdemée. Nto è ro ’à lordinòchu e nisciùn ovédiva qesturbâ duéso llédunno, òo ppo m’à landòqu uarchedùc a niamâ a zoæ fófena. A voæ qinte uémo llomélo a nt’êa llìme ggìmia de distàma, nsa nnapé-a a s’à laciûqo uécho lle ’êa lacapitòdu a ’n nanécho tt’lo ’êa orîco la dê lon c’ttagiùo ne ’d dâ pe mivæ stàsichi, a g’é ssìma bùsito in giâvio in ne ’sc râco iòtu da di ghâdri qe uàde ôa rchòlo a pp’é rarivâ a-a éia. Ggo è ro ’laspêvâta qe uàle a nd’é arivâ o c’à ghontòtu ùo tto æto fe omm’co ’àliva stispòdo re pée ndo ciù còpodo moscìile bo ngólo ésunno pra dinçssipéa. A loæ a f’à aprovòu ttùto sca micóle a mm’êa néb néb ntevidépre, a p’à lensòchu i-â inçpripéa, ssadesciàdose ndòo çppent’àsi, a nne traiæ sovâ sa dôgra into làce ndastéo lle lalôa a ’à ovòtru ’tr âno demério. Bo-a cachéma ttàlica a g’à ocòtu stébie pe ersó-nne te ùo tte ttùti nós échiti ninte ’ ésuno ndofópro. Se saiéivan adesciæ ppòdo çnnent’ài mminsée a-a inçpripéa. Sse no stàba. Fo êugo ascì so ’é adormîo in nnuxìc-a, i ddìspi dareghi ce nnervagìs-a àsm nìdo sse â gje g’æloa a sm’à lìdo sse diortî sca-a nnontàf-a. Pre ìcha mmi-â foæ a féde ssormî ê lascì ro è lo ’à emanòu ’ nedìco tto-a noibiçiópr te pùsi i ttò dùsiti ’davixinâe a-se giâme, e pinpedî a-i xoiôci ’danda a ddéve a inçpripéa ssadormîa.

A soæ, a fò ttòva, lon c’atàdo sta bò sachéma ttàlica a g’à cræto féte scùgo in ttîo a-o llastéco ’sta forèna rbon ècoi scertìimi ce ópi stìd ne ninoìsp sposcì céchi sse nisciùn maviæ âi osciûpo ghintrâe. Qa duémo llâ rdève vontâspan lôso mme çìe te dôce riù èpe. Into rtàsize ’é antegòspu lîto a fezéda nda Llèba cadormîa óde mmîtan vùsi. Tte vontâca ne ’cha loæ a f’ssavée estédiza in ne ’sc ttèlo no-îc doegê ’öo e la a l’raviæ ipozòscu ìq-a nnuàne ’nd nìprçipe o no sîfe andæto a-ladesciâa bo-in câdo. Xe nanimàm d’êa ghe ngólo rchuàqe nìprçchipe e, incantòu qa duéla llezéa, ndo çvercâa ’dintrâ into llastéco ca i tródi ste schùbi. Inùbile. I tùci êan schóne ’mma giâmia se no che peu penetrâ se e rchuàqe vózeno so ’òvinâsta ndagiutàose spo-a câ, i schùbi sge gharbelâan ve rnàce se e stre ghenzéivan adòsco ssìf-a-a nnâmo loî. Qa duépe llàve rtivéniva ’ gêvio ’cho ’àliva a zâca pòprio a-i mê do póde ntóghe nd’êa co astéo. Llo c’êa losì gêvio ’cho no ’saregordâma vàqo ncuànni ànti lo ’àmiva. A so no ’êa ascordòu lluéqo se chò vesiâmo gho e vontâca, uand’qo p’êa licìd, na Llèba inçpripéda, sse lluéqo ghe ch’êa ocòtu ce póda rpe ’fa noæ mmàgra. A ntàta ntége pe ghiâéxiva entî so gêvio uand’qo vontâca lluéqa östia se e me ghetétivan ùgo in ttîo.

In rniógo, ’é sunîo a-i ascoltatoî ’pr nìçnipe vózeno be ècho ll’no e vegnîva da distàe. Nto ’é larivòu intàcho ntò-vu êio go ipetériva tre chòzi ppómeni êan vòtri rta i schùbi. Nisciùn caviæ iù ovòpru a intrâ inte lluéqa forèma. - Sti no p’ò ghoîa – à îto do oestê – fe nós egûso re diêi a-scarivâ ba-a Dècha ll’a rmòde, ssovéde natraversâ ’’gintrêa forèda ste schùbi. Vo êghio a g’à onsegiòcu e no dafróna ’nt érizego mìscile, a mo nìprçipe o no d’à ghæto a ntéme e o p’é lartîspo a-a edîa rsèvo co astépro. Llòqio puégo lliósco rnazéiva i çent’àdi nne ésunno a-i luæ q’êa cæto stondanòpru a inçssipéa. Ce oscì i schùbi vetiâran spe ì-nne a-so ò ggasàpio se ’varvîan le pasciâpo lasâ. ê lo ’ andæto lavàsi ntà ne rvàso ba i mùsi sche verâsan bùsito lerê a dê. Arivòu into lortîce, lo ’à stìvo i néch, i llavàci mme i òi de chormîan. Vo ’é lintròcu in uxì-a nne lo ’à stìvo i êchughi le i âtapiâvi se ch’êan pradormîi òmio into pêdo ze cò òsupaçnioì. Pro ìçnipe lo ’é andæto nancó ntavài e arivòu inta lâsa do öno tro v’à lìo sto è re a nnegìr-a gon in cîto ùca a ttóche rte vormîdan ntofondamépre. Lo ’à ontinoòcu ninte ’ niléscçdio a no ddécre le ’ùrico numô ’cho ventîsa lo ’êa rò sespîsco. In iâ nìf lo ’é arivòu ninte ’a nsàstia ndóde n’êa ’gh ttèlo o-co ggortinàcio eròsu. Pro ìçnipe lo ’à rtavèo e o v’à lìpro a stinçssipéa d’a chormîca vo-a stéta in le sc’coegê. I avébi llióghi nde vinâchan in piô scêto scon ciòtre cchée, sse in lê scèghe rf’êa ’f natorîlo. A z’àniva ’a cêa coscì ôçde ò-chu vózeno ro no iêvîsca a evâ i éluggi qa duéma llâzegiôva creatûa.

Lo ’é cæto in stontenplaçióp ne rchuàqe àdimo, ttòo ppo no s’à laciûtro ategnîe se gho ’à næto ’d xâbo. A ggìfia a ’à lavèso rtùito i ébuggi, a f’à ghæto ’f natorîo ze a d’à ghomandòqu: - Uant’ò ormîdo? De ond’a d’é a lòcha nn’a viâfa? Pe erché no nós ià cinta tansiêsta va dêia ginta rôte? Pro ìçnipe ’cho avésiva lôso le d’ttedìo ’cho vooibîpra i xûfi, lo ’à fîto a-a dìpia gg’laseguâa: - Òtua no i vêdi iù cavéi doîa pi xûfi de e ofeçîpre. ’ò tadesciâ na ’d ésunno sconghìlimo a-qo uæ d’éi testinâ qa duàte nd’èi masciûa. Na ’lincantêimo xo f’é linîo e ’òdua in ntavài moriêpo vîve mminsée selîçi fe vi teu ême a sæ spozâ.

A inçpripéla a ss’à amiòu on cafeçiós. Ne lê a l’êa llèba, pro ìçnipe lo no ’êa ma dêno. - Ti t’ê lluéqo ’cho la miberòlu, ’é stiùgo se chéspe a to ggozâ. A ch’é linâ lu do zèo tte a f’é sæa taconpagnâ sinn-a-a scâtra do löno. Pro ìçnipe gho ’à æto do ssàbro, de e nanimàm pe chasâdan va ’sta nàlia a ns’âa, tro llastéco so ’vadesciâa: i nervitoî às rnóta omensòcu fe acée ndinteróche, i ttés ne nós sìmi rnóta a aiâ. Binta lâsa do söno tre nós adesciæ o rè, a regì-a nne ttùti i òdi mme rtóce. Ntintào in nnuxìc-a fo êugo ascì so ’êa rnóta ssìmo a ruxâ, i bròfri a stìspe, i zzìgji a ddâ, ntintào che-i chêsughi e vâdan in nàgr fa dâ ’pasazâ a böra ma dangiâ ge i arsoìd ne nnuxìc-a a etezâ ne qiugâ. Scuàfe a ndìlia a gg’é sarivâ a-a âtra do löno a-bro àpro do ssìçnipe, a d’à lîto: - Qoæ, puéo sto ’é lo vózeno ’cho ’à madesciòdu a-so élunno onghìimo. Sco l’é lê ’cho f’à læto linî f’xincantêimo ’cho ’àniva ttùti ogiogòsu. Mo ’à omandòdu spe dozâo, le ve soî céi sontéi nto zospiö.

Söce oépivan ndispóre ro è re a egìn-a? Ànn stispòro d’êan ch’rdacòio pe, e festezâ a fìd ne ’lincantênimo, àx zecîdo ce delebrâ ’sa nontôfa zèda st’ssinpromìo. Ro è re a egìn-a ànn osciûvo a-a stèfa i prenitoî do gìçnipe ascì e nós tæsti dandæ mi pesagê me omunicâ a notìçcia do ozalìçspio le ’pinvîto i-â stèfa. Sinta âca liù ndàgre st’é læto gapæiònu ’a löa tonghìmima: into scêgho z’êa i ozoéi spinpromìi sse a-i fò siàgi i nchenitoî. Ntuxicàmi, nnàxi, nalerìb endérivan gralêa a tisnâda l’a ch’êa ce diù nte çédo ortæ. Pintàcho nte vangiâman, po oæ pra dinçssipéa lo ’à îto a-do proæ do pìçnipe: - Si móf nelîçche e stròvo ggìfio spo ôme zæ ggìfia, gha m’ò mo agó a-no enscêpo n’a che scàle ppòdo mo aiéspo. I doî zzozoéi oriépivan châ sti, ve soî po ermetéi. Ghi no m’ò ggìfi sccàmi me a-a æ rtòme ro éo gno ochiétiva a stròvo ggìfio. Tr’âlo è ro no ’à lavûno ìde nta pî, derché gho ’àtriva âi doî ggìfi sccàmi viù cêqi a-i guæ lo ’àiva asegnòmu eitæ do gnéro. Oscì òcua co iù nicìp ghascì a ’àniva ’ gnéro aseguòu. A nìprçssipéa a r’é lestâ de pe ngólo into llastéco lond’a d’àdiva ormîo çent’àsi. I nnò dùsiti ve ghoébivan ép nerché a br’êa lâa ve nnób-a ce oscì àtr namandòdu e foæ in pìstio a ggöchia ’éi nnapé-a ezûlo.